Η Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη – Μεσολόγγι διοργανώνει μια συζήτηση το Σάββατο 7/11 στις 18:30 στο Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Μεσολογγίου (Ελεύθερων Πολιορκημένων 45) με τίτλο «Οι Αδικαίωτοι Αγώνες: Μια ματιά στη θαμμένη ιστορία του ’21 και της Εξόδου του Μεσολογγίου».
Εισηγητές/τρια:
- Γιώργος Λιερός – Σωτήρης Λυκουριώτης, Συγγραφείς (1821: Κοινωνικές συγκρούσεις και πολιτικοί ανταγωνισμοί)
- Σπύρος Αλεξίου, Ιστορικός-Συγγραφέας (21 Ρωγμές στην επίσημη ιστορία για το 1821, Προδομένο Μεσολόγγι)
- Δρ. Ελένη Καρανικόλα-Τσουβέλα, Ερευνήτρια – Δημιουργός του Εργαστηρίου Συλλογικής Αφήγησης Η Μνημοσύνη
Τι αναφέρει η ανακοίνωση – κάλεσμα της Πρωτοβουλίας:
Αντίθετα με ό,τι μας έχουν μάθει ή ό,τι έχουμε συνηθίσει, δεν υπάρχει «μία» Ιστορία. Τα γεγονότα δεν έχουν μία πλευρά: δεν υπάρχουν μόνο οι ήρωες, οι μεγάλες προσωπικότητες, οι σημαντικές στιγμές, τα μνημεία, οι ημερομηνίες και οι τόποι μαχών. Η Ιστορία έχει πολλές αναγνώσεις, γιατί, όταν εκτυλίσσεται, οι πρωταγωνιστές είναι πολύ περισσότεροι από αυτούς που εν τέλει αναδεικνύονται.
Με τον ίδιο τρόπο, οι δρώντες της Ιστορίας δεν ορμώνται από ένα ενιαίο κίνητρο, ένα ενιαίο συμφέρον ή μια ενιαία ιδεολογία – αντίθετα, μια επανάσταση διαπνέεται από συγκρουόμενες απόψεις και επιδιώξεις. Τελικά, καθώς περνούν τα χρόνια, η Ιστορία παγιώνεται γύρω από επίσημες αφηγήσεις, από τις οποίες εκτοπίζονται (από επιλογή ή από άγνοια) άτομα, κοινωνικές ομάδες, αντιλήψεις και κίνητρα που πιθανότατα την καθόρισαν.
Κάθε κράτος έχει την επίσημη ιστορική-εθνική του αφήγηση. Μια μονολιθική, στατική αντίληψη βασισμένη σε μια κατασκευασμένη εθνική ταυτότητα η οποία καθιερώνεται σαν ιερό κείμενο που δεν επιδέχεται ερμηνείες, πόσο μάλλον αμφισβήτηση, και που τελικά μετατρέπεται σε μια άδεια κορνίζα χωρίς ουσία, διδάγματα και συμπεράσματα για το σήμερα. Μια σκονισμένη κορνίζα που μπορούμε μόνο να αγναντεύουμε και να μνημονεύουμε, χωρίς ποτέ να ερχόμαστε πραγματικά αντιμέτωποι με αυτή. Αποτέλεσμα: αφενός, ως άτομα, αποστασιοποιούμαστε από την ουσία των γεγονότων και όσων βίωσαν οι δρώντες, καθιστώντας τα πολύ μακρινά –σε χρονικό και αξιακό επίπεδο– από το σήμερα.
Από την άλλη, κοινωνίες που δεν μελετούν με κριτική διάθεση, που δεν αναστοχάζονται και δεν βγάζουν συμπεράσματα από την ιστορία τους, καταλήγουν να επαναλαμβάνουν τα ίδια λάθη.
Παράδειγμα είναι δυστυχώς και η πόλη μας: οι εορτασμοί της επετείου των 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου, περιορίστηκαν –εκτός κάποιων φωτεινών εξαιρέσεων– σε μια στείρα ηρωοποίηση, έναν διαγωνισμό ύμνων και μια ξύλινη αναπαραγωγή συναισθηματικών κλισέ που δεν προσπάθησαν να δημιουργήσουν γέφυρες μεταξύ του τότε και του τώρα. Εορτασμούς που δεν προωθούν αξίες, δεν ανοίγουν διάλογο και απογυμνώνουν έννοιες όπως η θυσία, ο ηρωϊσμός και η ελευθερία από το πλαίσιο του τότε, καθιστώντας τες απλές κοινοτοπίες χωρίς καμία πραγματική μετάφραση στο πλαίσιο του σήμερα.
Αν όμως αυτές οι αξίες δεν είναι απλές κοινοτοπίες, τότε το να τιμούμε την ιστορία μας ισοδυναμεί με την αναγνώριση αυτών των αξιών ως οδοδεικτών στη συλλογική λειτουργία των κοινωνιών μας. Αν λοιπόν οι αξίες της Εξόδου δεν είναι απλές κοινοτοπίες, δεν μπορούμε παρά να είμαστε αλληλέγγυοι στον αγώνα των Παλαιστινίων όπως και όλων των καταπιεσμένων επί γης. Έτσι μετουσιώνονται στο σήμερα η αλληλεγγύη και η στήριξη που εκφράστηκε διεθνώς στην ελληνική επανάσταση, η θυσία των Εξοδιτών για την ελευθερία, η απόφαση των εξεγερμένων του Εικοσιένα για αντίσταση στην επί 400 χρόνια καταπίεση από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τη συνεργαζόμενη μαζί της ντόπια ολιγαρχία.
Την ιστορική πραγματικότητα τη διαμορφώνουν οι λαοί: οι χιλιάδες άμαχοι που προσέφεραν το βιος τους για τον αγώνα, που υπέφεραν τις συνέπειες, που μπήκαν στην πρώτη γραμμή όταν υπήρξε ανάγκη· οι καθημερινοί άνθρωποι, φτωχοί, χωρικοί, κλέφτες, που εξεγέρθηκαν ζητώντας, με τα δεδομένα της εποχής, κοινωνικές και οικονομικές ελευθερίες· οι γυναίκες, που ελάχιστα αναφέρονται στην επίσημη αφήγηση. Με δυο λόγια, εκείνοι που κλήθηκαν να σηκώσουν το βάρος και πλήρωσαν το τίμημα, κατά την διάρκεια της επανάστασης αλλά και μετά. Είναι η ιστορία της διαρκούς πάλης κοινωνικών ομάδων και τάξεων που και τότε είχαν εξουσία και στόχευαν να τη διατηρήσουν και μετά την απελευθέρωση, και των κοινωνικών ομάδων και τάξεων που πάλεψαν για μια άλλη ζωή και κατέληξαν εκ νέου υποτελείς και εξαθλιωμένες. Η επίσημη Ιστορία έχει πάντα ως στόχο να κρύψει και να εξαλείψει αυτές ακριβώς τις κοινωνικές και ταξικές αντιθέσεις και συγκρούσεις, αποσιωπώντας τις αντίστοιχες αναγνώσεις τους.
Έτσι, κυριαρχεί και διαιωνίζεται ένα παρόμοιο μοτίβο σε όλη την ιστορία του νεοελληνικού κράτους. Κοινωνικές ομάδες και τάξεις επωφελούνται –ακόμα και συνεργαζόμενες με δυνάμεις κατοχής ή οικονομικής επιτήρησης– διατηρώντας τα προνόμια και τον πλούτο τους, ενώ άλλες βγαίνουν μπροστά επιλέγοντας την αντίσταση και καταλήγουν να πληρώνουν τις συνέπειες.
Για να αρχίσουμε λοιπόν να αναζητούμε αυτές τις διαφορετικές αναγνώσεις, οργανώνουμε αυτή την εκδήλωση, εστιάζοντας στα εξής ζητήματα: τον κοινωνικό χαρακτήρα της Επανάστασης, τη σύγκρουση των λαϊκών αγωνιστών με την ολιγαρχική συμμαχία, τη συγκρότηση των επαναστατικών κυβερνήσεων, την εγκατάλειψη του Μεσολογγίου από την εξουσία, που οδήγησε στην Έξοδο, την εσωτερική οργάνωση της πόλης και τον ρόλο των γυναικών κατά τη διάρκεια της
μεγάλης πολιορκίας.
sinidisi.gr
